Data delen stopt niet bij landsgrenzen. Betrouwbare, gestandaardiseerde mobiliteitsdata moet overal toegankelijk zijn voor mensen en reizigers, ongeacht in welk land ze zich bevinden. Daarom stimuleert de Europese Unie de samenwerking tussen landen en stelt ze wetgeving op. Elke EU-lidstaat beheert een Nationaal Toegangspunt (National Access Point ofwel NAP) om mobiliteitsdata toegankelijk te maken en voor uniforme datastandaarden.
NTM en NAP
In Nederland wordt het NAP ingevuld door het Nationaal Toegangspunt Mobiliteitsdata (NTM). NTM houdt het overzicht van Europese initiatieven op het gebied van mobiliteitsdata en vervult een linking pin functie in de implementatie en technische uitvoering van EU verordeningen. Het is aan het ministerie van Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) om input te leveren op het EU beleid, waar het NTM een adviserende rol in vervult.
Ontwikkelingen op gebied van mobiliteitsdata in EU
Het NTM zet zich in voor duurzame en slimme mobiliteit ten behoeve van een nog veiliger en duurzamer Nederland. Het NTM doet dit middels:
- Het leveren van een bijdrage aan de uitvoering van de ITS-richtlijn, met de doelstelling de uitwisseling het ontwikkelen van ITS Services die dit mogelijk maken in brede zin. Wil je meer weten over de ITS? Bekijk op de websitepagina van het Digitaal Stelsel Mobiliteitsdata (DSM), waar NTM onderdeel van is, meer over de ITS-wetgeving.
- Het leveren van een bijdrage aan de gemeenschappelijke Europese Dataspaces (dataruimten), zoals opgesteld in de EU-datastrategie. Deze dataruimte biedt de nodige infrastructuur en governance ten behoeve van gecontroleerde, vertrouwde en veilige toegang tot, pooling en het delen van mobiliteitsdata.
- Het beheren van de, door de EU voor alle lidstaten verplicht gestelde, Nationale Toegangspunt (NAP) functie. De NAP’s fungeren binnen de verschillende lidstaten als nationale interfaces, voor de uitwisseling van gegevens over intelligente vervoerssystemen (ITS).
NTM, Europa en voortgangsrapportages
In opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) stelt het Nationaal Toegangspunt Mobiliteitsdata (NTM) de voortgangsrapportage op voor de ITS-directive. De Intelligent Transport Systems Directive (ITS Directive) is een Europese richtlijn voor het versnellen van de inzet en het gebruik van intelligente vervoerssystemen. Het NTM moet rapporteren aan de Europese Commissie over de voortgang van de maatregelen rondom de ITS-directive. De eerst volgende rapportage verschijnt in maart 2025. Deze rapportages zijn niet alleen van belang voor de Europese Commissie, maar ook voor Nederland zelf. Dit omdat die rapportages helpen de voortgang van de datasets bij te houden.
Europese wetgeving bij DSM en NTM
Binnen het Digitaal Stelsel Mobiliteitsdata (DSM), waar NTM onderdeel van is, werken publieke en private partners op landelijk niveau samen. Op de DSM-website vind je een pagina over wetgeving, waarbij je meer informatie leest over relevante Europese wetgeving binnen het mobiliteitsdomein en wordt de wetgeving uitgelegd.
Datasamenwerkingen binnen Europa
De samenwerking tussen de NAP’s bevordert grensoverschrijdende uitwisseling en consistentie van data. Een EU-initiatief gericht op de datasamenwerking binnen Europa is NAPCORE. NAPCORE is het Europees samenwerkingsplatform waarin alle EU-landen afspraken maken hoe de nationale toegangspunten voor mobiliteitsdata op geharmoniseerde wijze te versterken. Meer informatie over NAPCORE en de rol van NTM hierin vind je op de NTM-pagina over NAPCORE.
De samenwerking met private partijen is van grote waarde voor goed gebruik van mobiliteitsdata. In Europese wetgeving staan verplichtingen voor private partijen voor het verwerken en integreren van gegevens in diensten aan de eindgebruikers. Op Europees niveau is NTM betrokken bij de gesprekken om tot deze afspraken te komen en verzorgt NTM de verbinding met de Nederlandse betrokkenen.
Sinds 1989 werken Europese lokale en regionale overheden binnen POLIS samen om duurzame mobiliteit te bevorderen door de inzet van innovatieve transportoplossingen.Steden en regio’s werken samen om van elkaar te leren, gezamenlijk onderzoek te doen om tot innovatie te komen. Belangrijk laatste doel is om de netwerkorganisatie te zijn om de partners op het EU toneel te vertegenwoordigen en hun belangen te behartigen. Kijk voor meer informatie op de POLIS-website.
Er bestaat een lange traditie van samenwerking op bilateraal niveau tussen Nederland-België en Duitsland. Op het gebied van cross-border diensten in het OV alsmede datagedreven crossborder verkeersmanagement op de diverse corridors van en naar Nederlandse logistieke centra zoals Rotterdam, Schiphol en Eindhoven.
Om te komen tot een gestandaardiseerd NAP-centrisch data-ecosysteem voor de mobiliteitssector is samenwerking van belang. Het afspreken van een gezamenlijke architectuur met goede standaarden voor de rollen, taken en verantwoordelijkheden enerzijds en voor data-inhoud, de technische uitwisseling, trust en cybersecurity anderzijds, gaat bijdragen aan betere en rijkere digitale diensten ter facilitering van de mobiliteit van personen en goederen. - Bard de Vries, NTM Manager Internationale Zaken